Hoàn thiện cơ chế quản lý thuế, tăng cường chuyển đổi số và nâng cao trách nhiệm của người nộp thuế

Luật kế thừa các quy định còn phù hợp tại Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều quy định mới để đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển thương mại điện tử, kinh tế số, giao dịch xuyên biên giới và yêu cầu cải cách thủ tục hành chính.

Việc ban hành Luật không chỉ góp phần cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế mà còn tăng cường các giải pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi gian lận, trốn thuế, đặc biệt trong hoạt động thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số. Đây cũng là những nội dung có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý thị trường trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Một số nội dung mới đáng chú ý của Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15

1. Hoàn thiện quy định về người nộp thuế, mở rộng phạm vi quản lý đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số (Điều 2 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15)

Luật bổ sung quy định rõ tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động kinh doanh hoặc phát sinh thu nhập tại Việt Nam; tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và các nền tảng số khác thuộc đối tượng người nộp thuế theo quy định của pháp luật.

Quy định này góp phần tăng cường quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh xuyên biên giới, bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh.

2. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý thuế (Điều 26, Điều 27 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15)

Một trong những điểm nổi bật của Luật là tiếp tục ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong toàn bộ quá trình quản lý thuế.

Theo đó, mã số thuế của cá nhân, hộ gia đình và hộ kinh doanh được sử dụng thống nhất theo số định danh cá nhân; hệ thống thông tin quản lý thuế từng bước tự động hỗ trợ việc khai thuế, tính thuế, bù trừ nghĩa vụ thuế, hoàn thuế, miễn thuế và giảm thuế trên cơ sở dữ liệu điện tử và quản lý rủi ro.

Những quy định này nhằm cắt giảm về thủ tục hành chính, nâng cao tính chính xác, minh bạch và tạo thuận lợi cho người nộp thuế.

3. Tăng cường quản lý thuế đối với hộ kinh doanh và thương mại điện tử (Điều 13 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15)

Luật sửa đổi nhiều quy định về khai thuế, tính thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo hướng tăng cường tính chủ động và trách nhiệm của người nộp thuế.

Đáng chú ý, đối với hoạt động kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán, chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác (trong nước hoặc nước ngoài) có trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thay số thuế đã khấu trừ của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật. Trường hợp nền tảng không thực hiện chức năng thanh toán, hộ kinh doanh vẫn phải trực tiếp kê khai và nộp thuế.

Những quy định này là cơ sở để nâng cao hiệu quả quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên môi trường số, tăng cường tính công khai, minh bạch và hạn chế thất thu ngân sách nhà nước.

4. Tăng cường quản lý hóa đơn điện tử và phòng, chống gian lận thuế (Điều 8 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15)

Theo đó, Luật quy định nghiêm cấm các hành vi tạo lập, mua bán, sử dụng hóa đơn, chứng từ điện tử trái pháp luật hoặc phục vụ các hành vi vi phạm pháp luật về thuế; đồng thời khuyến khích người tiêu dùng lấy hóa đơn khi mua hàng hóa, dịch vụ và có cơ chế khen thưởng đối với việc phát hiện, tố giác hành vi không lập hóa đơn điện tử theo quy định.

Các quy định này góp phần đảm bảo nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và tăng cường hiệu quả phòng, chống gian lận thương mại.

5. Nâng cao hiệu quả kiểm tra thuế trên môi trường điện tử (Điều 22, Điều 23 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15)

Luật quy định ưu tiên thực hiện kiểm tra thuế trên dữ liệu điện tử, kiểm tra trực tuyến và áp dụng phương pháp quản lý rủi ro; đồng thời bảo đảm không chồng chéo, trùng lặp giữa hoạt động kiểm tra của cơ quan thuế với hoạt động thanh tra, kiểm tra của các cơ quan nhà nước khác.

Đối với các trường hợp có dấu hiệu trốn thuế, Luật bổ sung các biện pháp thu thập thông tin, tạm giữ tài liệu liên quan để phục vụ công tác kiểm tra, xác minh theo quy định.

6. Bổ sung quyền và trách nhiệm của người nộp thuế (Điều 37 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15)

Luật bổ sung nhiều quyền mới cho người nộp thuế như được tra cứu nghĩa vụ thuế trên môi trường điện tử, không phải cung cấp lại các tài liệu đã có trong cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế và được áp dụng chế độ ưu tiên khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Bên cạnh đó, người nộp thuế có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin phục vụ quản lý thuế; sử dụng đúng mục đích đối với hàng hóa, dịch vụ được miễn thuế hoặc không chịu thuế; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai, nộp thuế theo quy định của pháp luật.

Góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh.

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 là cơ sở pháp lý quan trọng để tiếp tục hiện đại hóa công tác quản lý thuế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tăng cường ứng dụng công nghệ số và xây dựng hệ thống quản lý thuế công khai, minh bạch, hiệu quả.

Đối với lực lượng Quản lý thị trường, việc nắm vững các quy định mới của Luật sẽ hỗ trợ trong quá trình kiểm tra việc chấp hành quy định về hóa đơn, chứng từ đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường; phối hợp trao đổi thông tin với cơ quan thuế để phát hiện, xử lý các hành vi gian lận thương mại có liên quan đến hành vi trốn thuế theo quy định của pháp luật.

Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cao Bằng đề nghị các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh chủ động nghiên cứu, tìm hiểu các quy định mới của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về thuế, thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế; đồng thời tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và xây dựng môi trường kinh doanh công khai, minh bạch, bình đẳng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.

Đăng tải kèm theo bài viết Bộ tài liệu tuyên truyền “Những điều người nộp thuế cần biết về Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15” để các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh nghiên cứu, thực hiện./.